झापाको बिर्तामोडमा पहिलो पटक आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) सम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन (ICRTAI 2025) आयोजना हुने भएको छ। २०८२ असार १४ र १५ गते (सन् २०२५ जुन २८ र २९) मा हुने यो दुई दिने हाइब्रिड सम्मेलनले नेपालको प्रविधि इतिहासमा एआईसम्बन्धी नयाँ अध्याय सुरु गर्ने आयोजकले बताएका छन्।
नुमा डिजिटल फार्म नामक एक निजी आविष्कार कम्पनीले मेची बहुमुखी क्याम्पसको सहकार्यमा यो सम्मेलनको आयोजना गरेको हो। यस कार्यक्रमलाई नेपाल सरकारको कुनै पनि निकायले आयोजना वा आर्थिक सहयोग गरेको छैन।
सम्मेलनको मुख्य उद्देश्य नीति निर्माण, अनुसन्धान र शिक्षा क्षेत्रलाई एउटै मञ्चमा ल्याउनु हो। यसले नेपालको स्थानीय आवश्यकतामा आधारित उत्तरदायी र समावेशी एआई विकासको खाका तयार गर्ने महत्वाकांक्षी लक्ष्य राखेको छ। साथै, यसले विश्वभरका एआई विज्ञ, अनुसन्धानकर्ता, विद्यार्थी र उद्यमीहरूलाई एकै ठाउँमा ल्याएर ज्ञान आदानप्रदान गर्न र वास्तविक विश्वका चुनौतीहरूमा एआईको प्रभावबारे छलफल गर्न प्रोत्साहन गर्नेछ, विशेषगरी विकासोन्मुख अर्थतन्त्रहरूमा। यो कोशी प्रदेशमा आयोजना हुने पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय हाइब्रिड एआई कार्यक्रम हो।
ICRTAI 2025 ले कृषि, स्वास्थ्य र फिनटेक जस्ता महत्वपूर्ण क्षेत्रहरूमा एआईले ल्याउने परिवर्तनमा विशेष जोड दिनेछ। सम्मेलनमा मुख्य वक्ताहरूको प्रस्तुति, एआईको नैतिक प्रयोग र सामाजिक प्रभावमाथि प्यानल छलफल, अनुसन्धानपत्र प्रस्तुति र पोस्टर प्रदर्शनी, साथै विद्यार्थी र स्टार्टअपहरूका नविनतम एआई परियोजनाहरूको प्रदर्शनी गरिनेछ। युवा आविष्कारकहरूको सहभागिता यस सम्मेलनको एक विशेष विशेषता हुनेछ, जहाँ उनीहरूले स्थानीय चुनौतीहरूको समाधानका लागि एआई कसरी प्रयोग गर्न सकिन्छ भनेर प्रदर्शन गर्नेछन्।
एसिया, युरोप र उत्तर अमेरिकाका प्रख्यात वक्ताहरूले नैतिक एआई अपनाउने, सामाजिक प्रभाव र व्यावहारिक एआई समाधानका विषयमा प्रस्तुति दिनेछन्। सम्मेलनको व्यापक लक्ष्यमा नैतिक र जिम्मेवार एआई विकासलाई बढावा दिनु, दक्षिण एसियामा एआई अनुसन्धान र सहकार्यलाई सुदृढ गर्नु, नेपालका आविष्कारहरूलाई प्रदर्शन गर्नु र शैक्षिक संस्था, उद्योग तथा सरकारी क्षेत्रबीच साझेदारी निर्माण गर्नु समावेश छ। काठमाडौंबाहिर बिर्तामोडमा सम्मेलन आयोजना गर्ने निर्णयले प्रविधि आविष्कारलाई विकेन्द्रीकरण गर्ने र नेपालका उदीयमान प्रविधि केन्द्रहरूलाई सशक्त बनाउने प्रयासलाई झल्काउँछ।
मेची बहुमुखी क्याम्पसका आईटी विभाग प्रमुख तथा कार्यक्रम संयोजक सुनिल शर्माले यस सम्मेलनले विश्वव्यापी एआई विज्ञ र स्थानीय प्रतिभाहरूलाई जोड्ने महत्वपूर्ण मञ्च प्रदान गर्ने बताएका छन्। यस कार्यक्रमलाई प्रा. डा. बिजू कुमार थपलिया, प्रा डा मनिष पोख्रेल, प्रा. डा. सुवर्ण शाक्य, प्रा. डा. सुदन झा, जस्ता प्रतिष्ठित शैक्षिक नेतृत्वको समर्थन रहेको छ।
सम्मेलनमा सहभागी हुन चाहने विद्यार्थी, अनुसन्धानकर्ता, संस्थागत प्रतिनिधि, नीति निर्माता र प्रविधि कम्पनीहरूलाई थप जानकारीका लागि ICRTAI को आधिकारिक वेबसाइट icrtai.com मा लगइन गर्न आयोजकले आह्वान गरेका छन्।
